Met verbazing kijk ik naar alle nieuwe eisen die vanaf 2025 in Nederland gesteld worden aan zelfstandig via je eigen bedrijf werken in deze tijd. Mijn man – Jeroen Drogt – werkt via ons bedrijf CPA Support als radiopresentator bij Omroep Gelderland. Hij mag ineens niet meer meevergaderen, mag geen kerstpakket meer krijgen en niet meer mee naar avonden voor medewerkers. Ongetwijfeld is er ergens een achterliggende gedachte die dit rechtvaardigt, maar ik zie hier geen bescherming voor free lancers in, eerder het tegendeel.
Het plezier wordt hiermee uit het free lance werken geslagen… Wil de Belastingdienst hier een extra slaatje uit slaan of zit hier een ander mechanisme achter?
Men doet hiermee kennelijk een poging het verschijnsel ‘schijnzelfstandigheid’ aan te pakken. Dit is regeringsbeleid dat nog stamt uit het tijdperk Rutte, maar waarvan ik vermoed dat de huidige regering er ook van overtuigd is dat het nodig is. (Voor de niet-Nederlandse lezer: Mark Rutte was de premier van onze vorige vier regeringen. Tegenwoordig zit hij bij de NAVO. We hebben nu een minister-president – jazeker, alweer een man – die Dick Schoof heet.)
Het lijkt een loffelijk streven: bedrijven huren in plaats van werknemers free lancers in en voor de zelfstandige medewerkers – meestal zelfstandigen zonder personeel, gemakshalve afgekort tot zzp’ers – zijn weinig garanties en voorzieningen beschikbaar. Ze moeten vaak ook nog zelf investeren in bedrijfsmiddelen, terwijl de ‘grote vis’ – bedrijven zoals Über zijn hier voorbeelden van – met de winst gaat strijken. Loondienst lijkt voor werknemers een veel betere optie…
Maar is dat echt zo? Als werknemer blijf je altijd ondergeschikt en afhankelijk van je werkgever. Hoe kundig, vaardig, betrokken en actief je ook bent. De zorgvuldig weggemoffelde basisconstructi is toch echt een beetje: ‘voor jou 10 anderen’. Terzijde: mijn broer Tony pareerde een dergelijke uitspraak bij een conflict ooit eens met het historische ‘die tien anderen zul je ook keihard nodig hebben’. Ook in democratische landen zijn ondernemingen meestal instituten waar nog sprake is van absolute macht. De werkgever – vaak de eigenaar of het bestuur van het bedrijf namens ander eigenaren – bepaalt uiteindelijk alles…
Dat je als werknemer zoveel bescherming en voorzieningen krijgt, duidt er volgens mij vooral op dat er machtige partijen zijn die er alles aan doen om er voor te zorgen dat werknemers werknemers blijven. Loonslaven met een gouden randje.
Soms word je ertoe gedwongen, maar het grote voordeel van zelfstandig werken voor een bedrijf is dat je niet ondergeschikt bent, maar een samenwerkingspartner. Dat voelt en werkt anders.
Als onze regering echt zou opkomen voor zzp’ers, zou ze niet de lol eruit halen en mensen daarmee terug in loondienst dwingen, maar zorgen dat er betere en meer betaalbare voorzieningen zouden zijn om het inkomen voor zelfstandige ondernemers op kleine schaal te garanderen. Zorgen dat er bij ziekte of andere onvoorziene omstandigheden een vangnet is. Zou ze wetten ontwerpen die opdrachtnemers iets meer garanties geven als ze een samenwerkingsverband of een contract aangaan.
De hartseconomie heeft een andere basisvisie op werk. In de wereld die ik voor me zie, is iedere medewerker zelfstandig, maar ook mede-eigenaar en daarmee aandeelhouder van het bedrijf waar zij/hij/hen werkt. Afhankelijkheidsrelaties, zoals die tussen werknemer en werkgever worden herzien en veranderd in gelijkwaardige verhoudingen.
De harteconomie wil de mooie dingen in werk zoals zinvolle bezigheden, voldoende inkomen, levensbehoeften en andere wensen van anderen vervullen omvormen tot iets waar we allemaal vooral plezier in en van hebben…
Harteconomie.com 