Gisteren schreef ik over het idee om winst te minimaliseren in plaats van te maximaliseren. Tot mijn grote verbazing loopt nog vrijwel niemand echt warm voor dit nieuwe idee ;-). Toch wil ik je vragen om het eens te laten sudderen in je hoofd. Ik hoop daarover nog eens van jullie te horen.
Het voelt misschien niet als een heel goed idee bij alle meisjes en jongens aan de top en staat behoorlijk wat verdienmodelletjes in de weg, maar toch past het bij de weg die we inslaan als we ecovriendelijk en duurzaam willen en tegelijk ook korte metten willen maken met de steeds maar schever wordende inkomensverdeling, ook in landen waar dat eerder beter geregeld was. Dit soort berichten – toch uit redelijk betrouwbare bron – verontrust mij bijvoorbeeld in hoge mate: https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20250123-2 .
Misschien lost de klimaatverandering toevallig dit specifieke probleem gedeeltelijk wel op, maar misschien moet de kracht in deze tijd eindelijk eens echt van onderop komen, willen we echt duurzame en werkelijke welvaartsgroei – gekoppeld aan het welzijn van al het leven – voor elkaar krijgen. Het is bij mij in ieder geval momenteel niet zo dat de leiders aan de top erg inspirerend overkomen…

Je herinnert je vast nog dat velen van ons tijdens de pandemie – begin jaren 20 van deze eeuw (ik schrijf dit alleen maar zo op omdat ik het amusant vind) – aan huis gebonden waren en toch doorwerkten. Het was geen enkel probleem: ook mensen lager in organisaties namen hun verantwoordelijkheden zeer serieus en heel veel zaken gingen – hoe moeizaam, omslachtig en onwennig soms ook – gewoon door. Op dat moment bleek er niet zoveel behoefte aan de verafgode top-down-aansturing.
Neem nou de mensen in de zorg. Ik had niet het idee dat ze gedwongen werden om zich nog een extra slag in de rondte te werken. Ze deden dit omdat ze beseften dat het keihard nodig was op dat moment. Leiderschap was aansturing, planning en begeleiding. De kunst om alle beschikbare kracht in te zetten, maar ook die kracht in stand te houden. Dat dwong respect af.
Zo zou het toch altijd moeten zijn? Zo zou het toch altijd kunnen zijn?
Wat ik dichterbij en verder weg om me heen zie is dat er van hogerhand veel wordt opgelegd en dat de onderkant geringschattend wordt behandeld. Als het op een vriendelijke manier gaat, dan toch nauwelijks serieus genomen. (Want anders waren ze toch wel verder gekomen in de maatschappij? Misschien kun je je daarboven eens realiseren dat niet iedereen bereid is deel te nemen aan die nietsontziende rat race.) Vergis je niet, daar onderaan zit de ervaring, daar zitten óók originele geesten met hele waardevolle visie. Daar zit je echte werkkracht, die je moet koesteren en niet uitputten en afdanken. Ik denk dat we deze feodale mentaliteit wel eens een keertje mogen ontstijgen.
In het kantoor van een collega met wie ik ooit samenwerkte hing een cartoon van een man die in zijn eentje een kuil groef. Er stonden zes verschillende soorten managers om hem heen te managen. Mijn ideaal is de situatie waarin zeven mensen graven en iemand af en toe even de schop aan de kant zet om bij te sturen. Morgen kan dat heel goed een ander uit de groep van de zeven noeste gravers zijn…
Ik vermoed dat veel van onze maatschappelijke problemen wortelen in dat gevoel, de frustratie daarover aan de ‘onderkant’. Je kunt laten gisten, maar ook laten rijzen om even wat baktermen in dit betoog te gooien.
Maar serieus: de maatschappij die de meer of minder wijze toplaag ondersteunt is de bodem, de voedingsbodem… Daar gaat het om, dáár ontkiemt de boel. Misschien wordt het een keertje tijd om die bodem figuurlijk maar ook letterlijk intensief te verrijken, zodat we er samen lang en gelukkig de vruchten van blijven plukken.
Ik geloof echt dat het kan. Later meer hier!
Plaats een reactie