De kloof tussen ‘arm’ en ‘rijk’ kan duidelijk en extreem zijn en onoverbrugbaar lijken, maar ook veel subtieler aanwezig zijn, als een soort voelbare afscheiding tussen ‘soorten’ individuen. De harteconomie gelooft dat we een brug kunnen slaan. En dat we dat zelfs heel erg móeten als we onze aarde bewoonbaar willen houden voor mensen. Is dat links in de zin van socialistisch? Het is sociaal, maar als klassen teruggebracht worden tot individuen die allemaal in dezelfde mate onverbrekelijk met het geheel verbonden zijn, ontstaat juist echte vrijheid. Niet slechts voor degenen die zich dit financieel kunnen veroorloven.. In het kort is dat de visie die ik hier verkondig.
Het punt is: in de kern zijn armoede en rijkdom in de cultuur die wij gebouwd hebben, verbonden met macht. Sommige mensen gaan daar nog verder in en verbinden puur het bezitten van zoveel mogelijk geld en goederen met een zekere identiteit. Een overtuiging van superioriteit ten opzicht van andere mensen en de natuur. En dat kan héél erg gevaarlijk worden. Niet alleen omdat dit ertoe leidt dat onze aardse overvloed niet meer voor iedereen beschikbaar is, maar ook het creëren van een vals idee van schaarste en daarmee het leegroven van onze natuurlijke bronnen zijn rechtstreekse gevolgen van dit idee van ‘beter’ en ‘slechter’.
Je kunt het volgens welke zelfbedachte maatstaven dan ook beter getroffen hebben dan die ander, slimmer zijn, gezonder zijn, er beter uitzien, jonger of ouder zijn, maar superieur ben je nooit…want jij bent gewoon een onderdeel van het geheel. Het geheel dat voor een groot deel niet eens uit mensen bestaat…planten, dieren, onze planeet: je mag ze niet uitsluiten. Voor velen van ons is dat even slikken, maar denk er eens heel goed over na…Je bent hier om vrij te leven en dat houdt in dat je al het andere respecteert om dat ook te doen.
Min of meer succesvol hebben wij dat mechanisme doorbroken in ons sociaaleconomische, democratische machtsmodel. Daar ontstaat wel macht waar bij niet geld doorslaggevend is, maar het aantal (verkozen) stemmen…Daardoor wordt in de basis een zekere rechtvaardigheid mogelijk. Ook door hiernaast zorg te dragen voor een rechtssysteem waarop je kunt vertrouwen.
De tendens die je nu overal om je heen ziet, is dat dat broze democratische systeem bedreigd wordt of zelfs al afgebroken. Van binnenuit én van buitenaf.
Eigenlijk niet gek, als je bedenkt dat de democratie én een rechtvaardige verdeling van macht, inkomen en kapitaal zich nog steeds beperken tot staatsstructuren. Binnen ondernemingen hebben de bezitters van het kapitaal het voor het zeggen. Zelfs in publieke organisaties en organisaties zonder winstoogmerk is dat uit gewoonte ook nog vaak het geval…De mensen die ermee verbonden zijn, hebben niet automatisch ook een stem in de beslissingen.
De harteconomie streeft daarom juist naar uitbreiding van democratie. Misschien zelfs (een vorm van) consensusdemocratie: pas een besluit nemen als iedere betrokkene het ermee eens is.
Een dergelijke democratie werkt alleen als macht op het ‘laagste’ (ik zou liever zeggen ‘kleinste’) niveau het grootst is: eerst het individu, dan de buurt, dan de wijk, dan het dorp of het stadsdeel, dan de stad, dan de regio, dan het land, dan wereldwijd. Eerst de individuele werker, dan het team, dan het filiaal, dan het concern. Het wordt dan ook eenvoudiger om in een kleiner verband nieuwe wegen in te slaan en nieuwe verbindingen te vormen.
Top-down kun je eenvoudigweg niet zo makkelijk tot consensus komen én waarborg je de vrijheid van het individu niet. Op het hoogste niveau zouden de minste zaken geregeld moeten zijn, maar wel de essentieelste: natuur, voedsel, schoon water, huisvesting, onderdak, infrastructuur (toegang tot verplaatsing en informatie). Binnen bedrijven en organisaties gaat het hoogste niveau dan over het gezamenlijke product of de gezamenlijke dienst…
De harteconomie wil zijn als de rivier die de beide zijden van de kloof met elkaar verbindt…
Wat vind je van dit idee? Is het ‘gek’ in jouw ogen? Laat het me weten. In het e-book dat ik aan het schrijven ben, diep ik deze ideeën verder uit.
Harteconomie.com 
Plaats een reactie